માર્ગદર્શિકાઓ · દાંતની સંભાળ

બાળકના દાંત દુખે તો: માતા-પિતા શું કરી શકે અને ક્યારે ડેન્ટિસ્ટને મળવું

બાળકને દાંતનો દુખાવો કેમ થાય છે, ઘરે સલામત પગલાં, શું ન આપવું, અને દૂધના દાંતની પણ સારવાર કેમ જરૂરી છે.

પ્રકાશિત: 6 ઑક્ટોબર, 2026

દાંત દુખતા બાળકને તકલીફ થાય છે, અને તમને પણ. બાળકો ઘણી વાર બરાબર કહી શકતા નથી કે ક્યાં દુખે છે, એટલે નિશાનીઓ જુઓ અને વહેલા પગલાં લો.

શું કારણ હોઈ શકે?

  • દૂધના દાંતમાં કેવિટી. આ સૌથી સામાન્ય કારણ છે. દાંતમાં સડો કેમ થાય છે જુઓ.
  • દાંતની વચ્ચે ફસાયેલું ખાવાનું.
  • નવો દાંત આવવો, જેનાથી પેઢું દુખી શકે.
  • પેઢામાં ઇન્ફેક્શન કે પરુ, ક્યારેક ગાલ પર સોજા સાથે.
  • દાંતને ઈજા.

નિશાનીઓ કઈ છે?

બાળક ખાવાની ના પાડે, એક બાજુથી ચાવે, ઠંડું કે ગળ્યું પીતાં રડે, ગાલ પકડે, રાત્રે જાગી જાય, કે પેઢા કે ચહેરા પર સોજો હોય.

ઘરે શું કરી શકાય?

  1. મોંમાં ફસાયેલું ખાવાનું કે દેખાતું કાણું જુઓ, અને ખાવાનું હોય તો હળવેથી ફ્લૉસથી કાઢો.
  2. હૂંફાળા પાણીથી કોગળા કરાવો. મોટાં બાળકો હૂંફાળા મીઠાવાળા પાણીથી કરી શકે, અને તે થૂંકી દે.
  3. ગાલની બહાર કપડામાં લપેટેલો ઠંડો પૅક સોજો ઓછો કરી શકે.
  4. નરમ, થોડું ગરમ ખાવાનું આપો અને ગળ્યું ટાળો.

શું ન આપવું?

  • બાળકને એસ્પિરિન ન આપો. તે બાળકો માટે સલામત નથી.
  • ડૉક્ટર કે ડેન્ટિસ્ટે કહ્યું ન હોય તો પેઢા પર ગોળી, લવિંગનું તેલ કે કોઈ જેલ ન લગાડો.
  • બાળકોની દુખાવાની દવા અને તમારા બાળકની ઉંમર અને વજન મુજબ કેટલી આપવી તે ડૉક્ટર કે દવાની દુકાનવાળાને પૂછો. પૅક પર લખ્યા મુજબ જ આપો.

શું દૂધના દાંતની પણ સારવાર જરૂરી છે?

હા. દૂધના દાંત બાળકને ખાવામાં અને બોલવામાં મદદ કરે છે, અને નવા દાંત માટે જગ્યા રાખે છે. ઇન્ફેક્શનવાળા દૂધના દાંતથી દુખાવો, સોજો થઈ શકે અને નીચેના નવા દાંતને નુકસાન થઈ શકે. કેવિટીવાળા દૂધના દાંતની સારવાર કરાવવી જોઈએ, ભલે તે પછીથી પડી જવાનો હોય.

ક્યારે તે જ દિવસે જવું

ચહેરા, આંખ કે ગળા પર સોજો, તાવ, ગળવામાં કે શ્વાસ લેવામાં તકલીફ હોય, કે બાળક ખાઈ-પી ન શકે, તો તે જ દિવસે જાઓ. માથા પર માર લાગ્યો હોય તો હૉસ્પિટલ જાઓ. ડેન્ટલ ઇમર્જન્સી: ક્યારે આજે જ જવું વાંચો.

ફરી ન થાય તે માટે

ગળ્યું જમવાના સમય પૂરતું રાખો, જમવાની વચ્ચે પાણી આપો, અને દિવસમાં બે વાર થોડી ફ્લોરાઇડવાળી ટૂથપેસ્ટથી બ્રશ કરાવો. બાળક સારી રીતે કરતાં શીખે ત્યાં સુધી મદદ કરો. દાંતને નુકસાન કરતા ખોરાક અને પીણાં જુઓ.

ડેન્ટિસ્ટને ક્યારે મળવું

એક દિવસથી વધુ ચાલે તેવા કોઈ પણ દાંતના દુખાવા માટે અપોઇન્ટમેન્ટ લો. બાળકોની ડેન્ટલ સારવાર અમારાં બંને ક્લિનિક પર થાય છે, સાયણમાં અને છાપરાભાઠા-વરિયાવ રોડ પર. અપોઇન્ટમેન્ટ માટે નીચેનું બુકિંગ બટન વાપરો.

આ માર્ગદર્શિકા સામાન્ય માહિતી છે; તે તમારા ડેન્ટિસ્ટ કે ડૉક્ટરની મુલાકાતનો વિકલ્પ નથી. અમારું તબીબી અસ્વીકરણ વાંચો

ડેન્ટલ ચેક-અપ અને કન્સલ્ટેશન બુક કરોઆ વિશે વૉટ્સએપ પર પૂછો

કૉલ કરોવૉટ્સએપ