માર્ગદર્શિકાઓ · દાંતની સંભાળ
રૂટ કેનાલ સારવાર: કેમ કરાય છે અને કેવી રીતે થાય છે
દાંતની નસ એટલે શું, રૂટ કેનાલ ક્યારે જરૂરી બને, દરેક સ્ટેપમાં શું થાય છે, અને સારવાર પછી સાજા થવામાં કેવું લાગે.
રૂટ કેનાલ સારવાર એટલે એવો દાંત બચાવવાનો રસ્તો, જે નહીં તો કાઢી નાખવો પડે. દાંતનો અંદરનો ભાગ ચેપગ્રસ્ત કે ખૂબ સોજાવાળો થયો હોય ત્યારે આ સારવાર તેને અંદરથી સાફ કરે છે.
દાંતની અંદર શું હોય છે?
સખત ઇનેમલ અને તેની નીચેના પડની અંદર પલ્પ હોય છે, એટલે કે નસો અને રક્તવાહિનીઓવાળો નરમ મધ્ય ભાગ. તે મૂળમાં કેનાલ નામની સાંકડી નળીઓમાં નીચે સુધી જાય છે. સડો કે તિરાડથી બૅક્ટેરિયા પલ્પ સુધી પહોંચે તો તેમાં સોજો આવે છે અને ચેપ લાગી શકે છે.
રૂટ કેનાલ ક્યારે જરૂરી બને?
ડેન્ટિસ્ટ આ સલાહ આપી શકે જ્યારે:
- સડો ઊંડો હોય અને પલ્પ સુધી પહોંચ્યો હોય
- દાંતમાં તિરાડ પડી હોય કે ઈજા થઈ હોય
- મૂળના છેડે ચેપ હોય, ક્યારેક સોજા સાથે
સામાન્ય ચિહ્નો: લાંબો ચાલતો દુખાવો, ચાવતી વખતે દુખાવો, ગરમ કે ઠંડાથી દુખે અને પછી પણ દુખતો રહે તેવો દાંત, કે પેઢા પર ફોડલી. ક્યારેક કોઈ દુખાવો હોતો નથી અને એક્સ-રેમાં તકલીફ પકડાય છે. રૂટ કેનાલ જોઈએ કે નહીં તે તપાસથી જ કહી શકાય. કેવિટીનાં ચિહ્નો જુઓ.
સ્ટેપ્સ કયાં છે?
- એક્સ-રેથી મૂળનો આકાર અને ચેપ કેટલો ફેલાયો છે તે દેખાય છે.
- દાંતને લોકલ એનેસ્થેશિયાથી સુન્ન કરવામાં આવે છે.
- ડેન્ટિસ્ટ નાનું ખુલ્લું કરીને ચેપગ્રસ્ત પલ્પ કાઢે છે.
- કેનાલને સાફ કરી, આકાર આપી, જંતુમુક્ત કરવામાં આવે છે.
- કેનાલ ભરીને સીલ કરવામાં આવે છે, અને ખુલ્લું ફિલિંગથી બંધ કરવામાં આવે છે.
કેટલાક દાંત એક મુલાકાતમાં પૂરા થઈ શકે છે. બીજામાં બે કે વધુ મુલાકાત જોઈએ, ખાસ કરીને ચેપ હોય કે ઘણાં મૂળ હોય ત્યારે. તમારા દાંતને શું જોઈએ તે ડેન્ટિસ્ટ કહેશે.
સાજા થવામાં કેવું લાગે?
થોડા દિવસ દાંત નાજુક લાગી શકે, ખાસ કરીને ચાવતી વખતે. સારવાર પહેલાંનો દુખાવો ચેપથી આવતો હતો, અને સારવાર તેનું કારણ દૂર કરે છે. પછીના દિવસો માટે ડેન્ટિસ્ટ દુખાવાની દવા સૂચવી શકે. તમારા માટે શું યોગ્ય છે તે પૂછો, ખાસ કરીને જો તમે ગર્ભવતી હો કે બીજી કોઈ બીમારી હોય.
પછી ક્રાઉન કેમ ઘણી વાર જરૂરી બને છે
રૂટ કેનાલ થયેલા દાંતની રચનાનો ઘણો ભાગ ગયો હોય છે અને ચાવવાના જોરથી તે તૂટી શકે છે, ખાસ કરીને પાછળનો દાંત. રક્ષણ માટે ડેન્ટિસ્ટો ઘણી વાર ક્રાઉનની સલાહ આપે છે. રૂટ કેનાલ પછી ક્રાઉન વાંચો.
બીજો વિકલ્પ શું છે?
દાંત કાઢી નાખવો. જ્યાં દાંત બચાવી શકાય ત્યાં પોતાનો દાંત રાખવો સામાન્ય રીતે પસંદ કરાય છે, પણ દાંત બહુ બગડી ગયો હોય તો ડેન્ટિસ્ટ વિકલ્પો સમજાવશે.
સામાન્ય ચિંતાઓ
સાંભળેલી વાતોને કારણે ઘણા લોકો આ સારવારથી ડરે છે. રૂટ કેનાલ વિશેની માન્યતાઓ અને હકીકતો સામાન્ય સવાલોના જવાબ આપે છે.
રૂટ કેનાલ સારવાર અમારાં બંને ક્લિનિક પર થાય છે, સાયણમાં અને છાપરાભાઠા-વરિયાવ રોડ પર. અપોઇન્ટમેન્ટ માટે નીચેનું બુકિંગ બટન વાપરો.
આ માર્ગદર્શિકા સામાન્ય માહિતી છે; તે તમારા ડેન્ટિસ્ટ કે ડૉક્ટરની મુલાકાતનો વિકલ્પ નથી. અમારું તબીબી અસ્વીકરણ વાંચો